سایکودرماتولوژی یا روانپزشکی پوست چیست؟

هنگامی که دچار بیماری پوست و مو می‌شویم پیش پزشک متخصص پوست و مو می‌رویم. اما برخی از بیماری‌های پوست و مو زمینه‌های روان‌شناختی دارند. همان‌گونه که می‌دانید برخی از بیماری‌های جسمانی به دلایل روانی بروز پیدا می‌کنند این بیماری‌ها شامل بیماری‌های پوستی هم می‌شوند. روانپزشکی پوست شاخه‌ای راهبردی در روان‌شناسی است که به درمان بیماری‌های پوست و مو که زمینهٔ روان‌شناختی دارند می‌پردازد در این نوشته شما را با روانپزشکی پوست آشنا خواهم کرد.

آشنایی با سایکودرماتولوژی یا روانپزشکی پوست

سایکودرماتولوژی (Psychodermatology) یا روانپزشکی پوست روشی برای درمان بیماری‌های پوست و مو با بهره‌گیری از تکنیک‌های روان‌شناسی و روانپزشکی است. سایکودرماتولوژی به مطالعهٔ روابط میان پوست و فرآیندهای روانی انسان می‌پردازد و از راه همین تعامل می‌توان به درمان این بیماری‌ها پرداخت. همان‌گونه که می‌دانید متخصصان پوست بیش‌تر به درمان بیماری‌هایی می‌پردازند که قابل مشاهده هستند اما روان‌شناسان و روانپزشکان علاوه بر بیماری‌های قابل مشاهده به زمینه‌های درونی و غیر قابل مشاهده نیز توجه می‌کنند. این شاخه می‌تواند در کنار پزشکی پوست به بهبود بیمارانی که از بیماری‌های گوناگون پوستی رنج می‌برند کمک کند.

سایکودرماتولوژیست یا روانپزشک پوست چه کسی است؟

سایکودرماتولوژیست یا روانپزشکی پوست بخشی از توانایی های پزشک متخصص پوست میباشد. که با تشخیص چرا و چگونگی بیماری می‌تواند علاوه بر دارو های مربوط به درمان عارضه خاص ، داروهای روانپزشکی نیز تجویز کند.. پس روانپزشک پوست یک متخصص پوست است که در زمینه ی شناسایی و درمان چالش های روان شناختی نیز تخصص دارد.

انواع بیماری‌های سایکودرماتولوژیک

بیماری‌های پوستی که زمینهٔ روان‌شناختی دارند را می‌توانیم به گروه بخش‌بندی کنیم. گروه اول بیماری‌هایی هستند که زمینهٔ فیزیولوژیکی آن‌ها قوی‌تر است و دستهٔ دوم بیماری‌هایی هستند که زمینهٔ روان‌شناختی دارند.

۱بیماری‌های پوستی با زمینهٔ فیزیولوژیکی

این بیماری‌ها بیش‌تر زمینه‌های فیزیولوژیکی دارند اما پژوهش‌های سایکودرماتولوژی نشان داده است که زمینه‌های روان‌شناختی نیز در این بیماری‌ها وجود دارد و می‌تواند شدت بیماری را افزایش دهد. پس سایکودرماتولوژی می‌تواند در درمان این بیماری‌ها نقش داشته باشد. بیماری‌هایی مانند:

۲بیماری‌هایی که زمینهٔ روان‌شناختی دارند

این گروه از بیماری‌ها که به آن اختلالات روان‌تنکردی (روان‌فیزیولوژیکی) هم می‌گویند؛ بیماری‌هایی هستند که با اضطراب یا قرار گرفتن در موقعیت‌های استرس‌زا افزایش می‌یابند. برخی از این بیماری‌ها در فهرست اختلالات روان‌شناختی کتاب DSM 5 یاد شده‌اند. فشار روانی عامل اصلی بروز چنین بیماری‌هایی است. این اختلالات توسط روان‌شناسان و روان‌پزشکان درمان می‌شوند. بیماری‌هایی مانند:

در چه شرایطی سایکودرماتولوژی برای درمان بیماری‌های پوستی کاربرد دارد؟

همان‌گونه که گفته شد روانپزشکی پوست بر روی درمان بیماری‌های دستهٔ دوم نقش اصلی را بر عهده دارند ،اما در چه شرایطی بیماری‌های دستهٔ اول به کمک روانپزشکی پوست درمان می‌شود. در صورتی که موارد زیر در بیمار دیده شود سایکودرماتولوژیست می‌تواند به درمان فرد بپردازد. این موارد نشان می‌دهند که مشکلات فرد زمینهٔ فیزیولوژیکی و جسمانی ندارد؛ یا زمینه‌های روان‌شناختی در بروز این بیماری‌ها نقشی مهم‌تر از علت‌های فیزیولوژیکی دارند.

پسوریازیس زمینهٔ روان‌شناختی دارد

پسوریازیس (Psoriasis) یک از بیماری‌های مزمن پوستی خودایمنی است. این بیماری هنگامی بروز پیدا می‌کند که دستگاه ایمنی بدن سیگنال‌های نادرستی می‌فرستد. این سیگنال‌ها به افزایش سرعت چرخهٔ رشد سلول‌های پوست می‌انجامد؛ در نتیجهٔ این بیماری پوست فرد دچار لکه‌های قرمز یا فلسی می‌شود. این بیماری می‌تواند زمینهٔ جسمانی، ژنتیکی یا روان‌شناختی داشته باشد. این بیماری زمینه را برای افسردگی و کاهش اعتماد به نفس فراهم می‌کند. در برخی از شرایط بیماری هنگامی عود می‌کند که فرد دچار اضطراب و پریشانی شود یا تجربه‌های تلخ و استرس‌زا داشته باشد. یافته‌های پژوهشگران نشان می‌دهد که روش‌های درمانی سایکودرماتولوژی می‌تواند در درمان پسوریازیس موثر باشد.

درمان به روش سایکودرماتولوژی چگونه انجام می‌شود؟

درمان بیماری‌های پوستی با بهره‌گیری از روانپزشکی پوست با دو فرایند انجام می‌گیرد:

۱- دارو درمانی

۲- روان‌درمانی

دارو درمانی در سایکودرماتولوژی

دارو درمانی توسط روانپزشک انجام می‌شود. برای درمان این بیماری‌های پوستی روانپزشکان به تجویز داروهای ضد اضطراب می‌پردازند. از سوی دیگر اگر بیماری‌های پوستی زمینهٔ جسمانی و فیزیولوژیکی داشته باشند باید تعاملی سازنده میان روانپزشک و متخصص پوست وجود داشته باشد تا درمان موثرتر شود.

روان‌درمانی در سایکودرماتولوژی

روش‌های روان‌درمانی روی افکار، احساسات، باورها، هیجانات و رفتارهای ناکارآمد و منفی فرد تمرکز دارند. با تغییر این موارد و جایگزین شدن آن‌ها با افکار و رفتارهای کارآمد و مثبت بخش مهمی از مشکلات پوستی فرد نیز بهبود می‌یابد. هم‌چنین روان‌شناسان در کنار روش‌های روان‌درمانی به درمانجویان سفارش می‌کنند که از مدیتیشن، یوگا و تغییر سبک زندگی را دربرنامهٔ خود داشته باشند

* گروه پوست، دانشگاه علوم پزشکی اهواز، اهواز، کیانپارس، خیابان 4 شرقی، شماره 51

درصد بالايي از بيماراني كه به پزشكان متخصص پوست مراجعه مي كنند از نشانه و علایمي شكايت دارند كه يا خود ناخواسته آنها را ايجاد كرده اند، يا در ذهن خود تصوير نادرستي از سلامت و زيبايي اندام هاي خود دارند و يا اينكه از خارش ها، دردها و سوزش هايي رنج مي برند كه همگي ريشه در روانشناسي آنها دارد. هدف: شناسايي آسيب شناسي رواني بيماران پوستي با منشا رواني مراجعه كننده به يك مطب تخصصي بيماري هاي پوستي.

روش اجرا: از ميان بيماران روان تني – پوستي كه در طي شش ماه به يك مطب بيماري هاي پوست در اهواز مراجعه كردند، 109 نفر آمادگي خود را براي بررسي روانپزشكي اعلام نمودند. در مطب بيماري‌هاي پوست تشخيص عمدتا باليني و برپايه مصاحبه و معاينه استوار بوده است. سپس بيماران در مطب روانپزشكي براساس سنجش‌هاي DSM – IV بصورتي نيمه ساخت يافته مورد مصاحبه قرار گرفتند. بعلاوه از پرسش‌ نامه هاي Beak و Taylor نيز براي بررسي وضعيت افسردگي و اضطراب در آنها استفاده شده و نتايج آن ثبت گرديد.

يافته ها: از ميان 109 نفر بيمار بررسي شده، 107 نفر از اختلالات خلقي مانند اضطراب و افسردگي و يا مجموعه اي از اينها رنج مي بردند. هفده نفر از 107 نفر داراي اختلال شخصيت و سه نفر داراي اختلال تفكر (افكار هذياني) بودند.
نتيجه‌ گيري: بيماران روان تني پوست داراي يك و يا چند آسيب شناسي رواني مي باشند. براي درمان موفقيت آميز اين بيماران، بايد آسيب شناسي رواني آنها با كمك روش هاي روانپزشكي شناسايي و همزمان با درمان نشانه هاي پوستي تحت معالجه قرار گيرد.